Tajemnica grobu z rzeźbą chłopca. To twórca popularnej pieśni

"ŚPIEWAKOWI KALINY ZIOMKOWIE" - taki napis widnieje na grobie Ignacego Komorowskiego na Cmentarzu Powązkowskim. Co on oznacza? Jest hołdem dla kompozytora XIX-wiecznego utworu "Kalina", która zyskała ogromną popularność jako jedna z najczęściej wykonywanych polskich pieśni. Była nie tylko stałym punktem programów koncertów salonowych, ale także często pojawiała się w repertuarze miejskich muzyków ulicznych. Utwór powstał dzięki współpracy poety Teofila Lenartowicza i kompozytora Ignacego Marcelego Komorowskiego, którzy dzielili podobne artystyczne zainteresowania i bywali razem na warszawskich salonach. Z uwagi na folklorystyczne inspiracje autorów, nazwano ich "lirnikami mazowieckimi"

Po raz pierwszy tekst "Kaliny" został opublikowany w 1845 roku w warszawskim czasopiśmie noworocznym "Niezapominajki". W tym samym roku, zaopatrzony w muzykę Komorowskiego, został wydany przez oficynę Ignacego Klukowskiego w Warszawie. Kompozytor, często wykonując pieśń podczas warszawskich wydarzeń artystycznych, przyczynił się do jej sławy. To jednak walory tekstu i melodii przyczyniły się głównie do popularności utworu. Melodia Komorowskiego, liryczna i wyrazista, doskonale współgra z melancholijnym charakterem wiersza Lenartowicza, inspirowanego ludową twórczością. Dziewczyna zakochana w Jasiu porównana jest do kaliny, której zmiany wyglądu symbolizują jej emocjonalne przeżycia.

Tytuł "Kaliny" widnieje także na nagrobku Teofila Lenartowicza w Krypcie Zasłużonych na krakowskiej Skałce.

Ignacy Komorowski zmarł w bardzo młodym wieku 33 lat na gruźlicę. Kompozytor był przede wszystkim muzykiem, pracował jako wiolonczelista w Teatrze Wielkim w Warszawie. Jego starszym bratem był aktor Józef Walenty Komorowski, mąż śpiewaczki operowej Antoniny Wittge, z którą rozwiódł się w 1849 roku po śmierci syna. On sam także zmarł na gruźlicę zaledwie pięć miesięcy po młodszym bracie i został pochowany na Starych Powązkach, nieopodal Ignacego, także w 13 kwaterze. Grób Józefa wykonany jest z piaskowca i marmuru i zdobią go płaskorzeźby liry, maski teatralnej i zwoju papieru.

Kompozytor zmarł 14 października 1857 roku i spoczął na starej części Cmentarza Powązkowskiego. Jego grób zdobi przepiękna rzeźba młodego chłopca wykonana z piaskowca. Mogiła mierząca 290 centymetrów została odrestaurowana staraniem Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami w 1979 roku. Wzmianki o pięknym nagrobku pojawiły się już 75 lat temu w dziennikach poety Jana Lechonia.

Przypomniała mi się pieśń Ignacego Komorowskiego Kalina do słów Lenartowicza, a potem jego pomnik na Powązkach, jakiś chłopiec wiejski z wiankiem w rękach i napis "Śpiewakowi Kaliny". Moja matka, ile razy chodziliśmy na Powązki, zawsze mnie prowadziła na ten grób także. I nieraz śpiewała Kalinę, a ja płakałem, rozumiejąc, że musi być bardzo nieszczęśliwa, skoro śpiewa tak strasznie smutne piosenki - pisał w 1950 roku.