Historia piosenki "To ostatnia niedziela". Fogg śpiewał ją podczas wojny

Piosenka "To ostatnia niedziela" powstała w 1935 r. Muzykę skomponował Jerzy Petersburski, jeden z najważniejszych twórców polskiej muzyki popularnej okresu międzywojennego. Tekst napisał Zenon Friedwald.

Utwór szybko stał się jednym z największych przebojów tamtych lat, do czego przyczynił się wokalista Mieczysław Fogg (zmienił nazwisko z Fogiel). Śpiewał o historii mężczyzny porzuconego przez ukochaną, która odchodzi do zamożniejszego partnera. W tekście prosił o jeszcze jedną, ostatnią wspólną niedzielę.

Motyw rozstania podany w formie niezwykle emocjonalnego tanga łączył melancholię z poczuciem godności i rezygnacji. "To ostatnia niedziela" zyskała dodatkowe znaczenie podczas II wojny światowej.

W okupowanej Warszawie utwór był wykonywany i słuchany w zupełnie nowym kontekście – przestał być wyłącznie historią miłosną, a stał się symbolem straty i niepewności jutra.

Zaczął towarzyszyć realnym rozstaniom ludzi – na dworcach, w momentach mobilizacji oraz podczas pożegnań, które często miały charakter ostateczny. Wokół utworu narosła także legenda "tanga samobójców".

Mieczysław Fogg mimo trudnych wojennych warunków nie przerwał działalności artystycznej. Nie ograniczał się wyłącznie do występów w warszawskich lokalach. Wraz z Hanną Ordonówną śpiewał również dla rannych żołnierzy wracających z frontu oraz na dworcach.

Piosenkarz przyciągnął uwagę niemieckich władz. Został wezwany na przesłuchanie na aleję Szucha – do siedziby Gestapo. Ostatecznie został jednak zwolniony, co pozwoliło mu kontynuować występy.

Wojenne losy Mieczysława Fogga wykraczały poza scenę. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim. W swoim mieszkaniu ukrywał m.in. Ignacego Singera, dyrygenta kabaretu Qui pro Quo, który uciekł z warszawskiego getta wraz z rodziną.

Pomagał także przyjaciołom i znajomym, w tym inżynierowi Stanisławowi Templowi oraz nauczycielowi śpiewu Stanisławowi Kopfowi, dostarczając im żywność i leki. Za swoją postawę został w 1989 r. uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Instytut Jad Waszem w Jerozolimie.

Po zakończeniu wojny kariera Mieczysława Fogga ponownie nabrała tempa – występował w Polsce i za granicą. Ostatni raz publicznie wystąpił w 1988 r., dwa lata przed śmiercią.

Artysta, który rozsławił utwór "To ostatnia niedziela", zmarł 3 września 1990 r. w wieku 89 lat. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Jego grób jest regularnie odwiedzany przez fanów.