Zagrał pierwszego geja w polskim filmie. 50 lat od "Zaklętych rewirów"

"Zaklęte rewiry" to film na motywach debiutanckiej powieść Henryka Worcella (właśc. Tadeusz Kurtyka) wydanej w 1936. Opowiada o losach młodego kelnera Romana Boryczki granego przez Marka Kondrata. Bohater filmu podrywany był przez barona Humaniewskiego granego przez Czesława Wołłejkę.

Zaklęte rewiry. Marek Kondrat, Czesław Wołłejko i KacperskaZaklęte rewiry. Marek Kondrat, Czesław Wołłejko i Kacperska
Źródło zdjęć: © Filmpolski
Maciej Gąsiorowski

Film w reżyserii Janusza Majewskiego to w dużej mierze wspomnienia 16-letniego Kurtyka, gdy pracował w luksusowym Grand Hotelu przy ul. Sławkowskiej w Krakowie jako pomywacz, bufetowy, a później jako kelner. Za namową Michała Choromańskiego zaczął tworzyć pod wymyślonym przez pisarza pseudonimie literackim. Produkcja polsko-czechosłowacka z 1975 roku powstała w restauracji Miejskiego Domu Reprezentacyjnego w Pradze. Oprócz Kondrata i Wołłejki w "Zaklętych rewirach" zagrali także Roman Wilhelmi, Tadeusz Drozda, Michał Pawlicki, Zdzisław Maklakiewicz, Stanisława Celińska, Joanna Kacperska i Roman Skamene, którego dubbingował Marian Opania. Zdaniem wielu krytyków filmowych rola Robert Fornalski grana przez Wilhelmiego była godna Oscara.

Roxie Węgiel szczerze o coming oucie Michała Kassina. Mówi o nieobecności Kevina na konferencji i podwójnych randkach

Homoseksualizm w polskim filmie

Krzysztof Tomasik, publicysta i działacz LGBT, zwraca natomiast uwagę na drugoplanową postać Humaniewskiego. Był pierwszym w polskim kinie homoseksualistą, którego rola wykraczała poza epizod.

- Dzięki Wołłejce postać barona zyskała wymiar niemal tragiczny w swej próbie pozyskania przychylności Romana Boryczki - stwierdził Tomasik.

Dominik Wierski również dostrzegał w postaci Humaniewskiego osobę naznaczoną tragizmem, która "nie służy wzbogaceniu fabuły o komiczny akcent, a raczej potęguje atmosferę trudnej do zniesienia erotycznej presji, wywieranej zewsząd na głównego bohatera. Subtelna presja Humaniewskiego skłania struchlałego Romka do przekornego udowodnienia własnej męskości i heteroseksualności, prowadzącego do romansu z bufetową Helą (Stanisława Celińska).

Z kolei pierwszym polskim filmem jawnie przedstawiającym wątek homoseksualny był "Zygfryd" z 1986 w reżyserii Andrzeja Domalika, zrealizowany na podstawie utworu Jarosława Iwaszkiewicza pod tym samym tytułem. Jego bohaterem był młody cyrkowiec Zygfryd grany przez Tomasza Hudzieca, który zostaje zauważony przez estetę Stefana Drawicza (Gustaw Holoubek).

Czesław Wołłejko zasłynął ze skandalu obyczajowego

Aktor miał dwie żony. Jego drugą małżonką była Ilona Stawińska, była żona znanego amanta Tadeusza Plucińskiego. Gdy byli już małżeństwem... Pluciński ożenił się z córką Wołłejki, Jolantą, czym wzbudził sporą konsternację w środowisku aktorskim.

Czesław Wołłejko pochowany jest z drugą żoną na Powązkach Wojskowych w Warszawie. Jego pierwsza małżonka, Halina Czengery spoczęła w grobie ich maleńkiej córki, Marty, która zmarła w 1951 roku w wieku zaledwie 5 dni. Para miała jeszcze córkę Magdalenę, która została znaną aktorką.

Losy Tadeusza Kurtyki

Przypomnijmy, że Henryk Worcell współpracował z Urzędem Bezpieczeństwa i Służbą Bezpieczeństwa PRL. Inwigilował m.in. na poetę Rafała Wojaczka, który dwa miesiące po jego donosie popełnił samobójstwo.

Grób Henryka Worcella
Grób Henryka Worcella © Wikipedia | rniedzwiecki

Synem pisarza jest znany wspinacz i himalaista Wojciech Kurtyka. Autor "Zaklętych rewirów" pochowany jest na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu.

Wybrane dla Ciebie
"To menopauza". 52-letnia Heidi Klum komentuje plotki o ciąży
"To menopauza". 52-letnia Heidi Klum komentuje plotki o ciąży
Zapytała Chajzera o powrót do TV. "Siebie sprzed 6 lat bym nie polubił"
Zapytała Chajzera o powrót do TV. "Siebie sprzed 6 lat bym nie polubił"
Aleksander i Wajda w finałowych scenach filmu "Wanda". "Ekstremalne warunki"
Aleksander i Wajda w finałowych scenach filmu "Wanda". "Ekstremalne warunki"
Zaginęła siostra Jessiki z "Rolnika" i "Magii nagości". Jest zwrot w sprawie
Zaginęła siostra Jessiki z "Rolnika" i "Magii nagości". Jest zwrot w sprawie
LaLuna idzie na wojnę z fundacjami, które ją krytykują. "Mają coś na sumieniu"
LaLuna idzie na wojnę z fundacjami, które ją krytykują. "Mają coś na sumieniu"
Cybergrupa i antydrony na Eurowizji 2026. Austriacy wskazali ich zadanie
Cybergrupa i antydrony na Eurowizji 2026. Austriacy wskazali ich zadanie
81-letni Olbrychski codziennie robi brzuszki. Jego ciotka dożyła 111 lat
81-letni Olbrychski codziennie robi brzuszki. Jego ciotka dożyła 111 lat
Bosacka zobaczyła je w sklepie, teraz ostrzega. "Wyglądają tak samo"
Bosacka zobaczyła je w sklepie, teraz ostrzega. "Wyglądają tak samo"
"Nie jestem matką toksyczną". 73-letnia Iwona Bielska o synu i mężu
"Nie jestem matką toksyczną". 73-letnia Iwona Bielska o synu i mężu
Rzeźniczka-romantyczka w "Sanatorium". "Nie zaznałam prawdziwej miłości"
Rzeźniczka-romantyczka w "Sanatorium". "Nie zaznałam prawdziwej miłości"
Nie żyje Wojciech "Sęp" Dudziński. Był wokalistą Ryczących Dwudziestek
Nie żyje Wojciech "Sęp" Dudziński. Był wokalistą Ryczących Dwudziestek
Anastazja Jakubiak rozwija Fundację "W kosmosie". "Pomaganie jest zaraźliwe"
Anastazja Jakubiak rozwija Fundację "W kosmosie". "Pomaganie jest zaraźliwe"