80. urodziny słynnych braci. Obaj odcisnęli piętno na polskim kinie

• Jerzy i Olgierd Łukaszewiczowie urodzili się 7 września 1946 r., a Olgierd jest młodszy o 40 minut.
• W ich filmografii są m.in. "Sól ziemi czarnej", "Brzezina", "Vabank", "Seksmisja", "Dolina Issy" i "Generał Nil".
• Bracia wielokrotnie spotykali się zawodowo: Olgierd jako aktor, Jerzy jako operator, reżyser i wykładowca.

Jerzy Łukaszewicz urodził się pierwszy. Z czasem został operatorem filmowym, reżyserem i scenarzystą. Zaledwie 40 minut później na świat przyszedł jego brat Olgierd, który wybrał aktorstwo. Dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów filmowych i teatralnych. Jak podaje PAP, bracia od lat tworzą charakterystyczny duet w polskiej kulturze, choć ich zawodowe drogi potoczyły się osobno.

Bracia dorastali w Katowicach-Ligocie, przy ul. Mazurskiej 4. Olgierd Łukaszewicz wielokrotnie wspominał o silnej więzi ze Śląskiem. To właśnie z tym regionem wiązał swoje dzieciństwo i poczucie tożsamości. – Śląsk to jest rzeczywiście moja ojczyzna – mówił aktor.

Łukaszewiczowie urodzili się w Chorzowie, ale wychowywali w Katowicach-Ligocie, w parafii panewnickiej. Dzielnica, na terenie której znajduje się kopalnia "Wujek", do dziś zajmuje ważne miejsce we wspomnieniach Olgierda.

Czuję, że jest to mój żywioł, moje dzieciństwo i gniazdo, reszta jest mitem - podkreślał.

W ich rodzinnym domu ważne miejsce zajmowały kultura i sztuka. Mama zabierała chłopców na koncerty i pokazywała im albumy z malarstwem. Ojciec z kolei zabierał synów do planetarium i uczył ich rozpoznawać gwiazdozbiory. W wychowaniu braci pomagała także pianistka Franciszka Biskup. To dzięki niej śląska mowa stała się dla Olgierda – jak sam wspominał – "językiem serca".

Zanim rozpoczęli studia, bracia mieli namiastkę kina we własnym pokoju. Jerzy wyświetlał filmy na białym ekranie namalowanym na ścianie, a sprzęt do projekcji i kamery trzymał pod łóżkiem. Olgierd właśnie wtedy po raz pierwszy zobaczył siebie na ekranie. Zrozumiał, na czym polega gra z kamerą.

Brat mi tłumaczył: "No, widzisz, wystarczy spojrzeć w tym czy w tamtym kierunku, nie trzeba się nadymać, trzeba być bardzo naturalnym - wspominał.

W 1964 r. obaj rozpoczęli studia. Olgierd trafił do szkoły aktorskiej w Krakowie, a Jerzy do łódzkiej Filmówki na wydział operatorski. Jerzy wspominał, że na pierwszym roku dzielił pokój z Krzysztofem Kieślowskim. Olgierd z kolei opowiadał o swoich egzaminach w Krakowie. Jak przyznawał, pomógł mu wtedy Leszek Długosz.

Początek ich zawodowej drogi również był wspólny. Bracia pojawili się w filmie "Sól ziemi czarnej" Kazimierza Kutza. Jerzy wcielił się w Cyryla Basistę, a Olgierd zagrał Gabriela. Jerzy wspominał później, że jego postać miała na ekranie niewiele czasu. Reżyser miał jednak dla niego dodatkowe zadanie. - Słuchaj, jesteś mi potrzebny, żeby to robić fotosy i na drugiej kamerze pracować - mówił Kutz, jak wspominał Łukaszewicz.

Ich drogi zawodowe jeszcze nieraz się przecinały. Przy kolejnych produkcjach Olgierd pojawiał się przed kamerą, a Jerzy odpowiadał za zdjęcia. Aktor wspominał m.in. "Seksmisję", którą uważał za ważny moment w swojej karierze, choć jednocześnie podkreślał, że współpraca z bratem potrafiła być wymagająca. Przy tym filmie Jerzy Łukaszewicz pracował z reżyserem Juliuszem Machulskim.

Jerzy Łukaszewicz za ważny moment kariery uważał pracę przy "Śmierci prezydenta". Wspominał, że wiele nauczył się od Witolda Sobocińskiego. Podkreślał też, że w zawodzie ogromne znaczenie ma "szczęście do ludzi".

Olgierd Łukaszewicz ma na koncie ponad 100 ról filmowych i teatralnych. Jak mówił, jest wdzięczny za spotkania z wybitnymi reżyserami i ludźmi, którzy pomogli mu zbudować karierę.