Grał Zubka w "07 zgłoś się". Zawiłe losy Zdzisława Kozienia

Zdzisław Kozień zmarł 28 lat temu, 25 marca 1998 roku. Widzowie znali go z roli porucznika Antoniego Zubka z "07 zgłoś się". Krytycy bardziej docenili kreację z filmu "Skazany", za którą dostał nagrodę na festiwalu w San Sebastian. Pokonał wtedy amerykańskiego gwiazdora Gregory'ego Pecka.

28. rocznica śmierci Zdzisława Kozienia, aktora z "07 zgłoś się"28. rocznica śmierci Zdzisława Kozienia, aktora z "07 zgłoś się" (na zdj. Z. Kozień, B. Cieślak (po prawej))
Źródło zdjęć: © fragm. "07 zgłoś się", TVP VOD
Kacper Kulpicki

Zdzisław Kozień w dzieciństwie chciał zostać śpiewakiem. Miał na to spore szanse. Był solistą Chóru Dzieci Krakowa, a podczas jednego z zagranicznych występów stanął przed zięciem Benita Mussoliniego, hrabią Galeazzo Ciano.

Gdy miał 15 lat, mógł wyjechać do Włoch, by edukować się jako wokalista. Plany w 1939 roku najpierw pokrzyżowała śmierć ojca, a potem wybuch II wojny światowej. Jego bracia, ówcześni piłkarze Cracovii, trafili do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Tam zmarli.

Zdzisław Kozień musiał porzucić marzenia o byciu artystą. Spadła na niego odpowiedzialność za losy rodziny. Aby utrzymać matkę i siostry, zatrudnił się w fabryce. Pod koniec wojny został wcielony do wojska.

Talent aktorski uchronił go przed wyjazdem na front. Występował w teatrze wojskowym. Po służbie pracował na kolei jako kreślarz. Eksternistyczny egzamin aktorski zdał dopiero po latach.

W 1963 roku dostał propozycję pracy w teatrze w Rzeszowie. Osiadł tam na stałe. W lokalnej gazecie "Nowiny" mówił o sobie "zasiedziały rzeszowianin". Nie chciał wracać do Krakowa ani wyjeżdżać do Warszawy, choć wielokrotnie mu to proponowano.

Filmowy debiut Zdzisław Kozień zaliczył 5 lat później. Zagrał w westernie "Rancho Texas". Przez kolejne lata występował tylko w spektaklach. W 1976 roku reżyser Andrzej Trzos-Rastawiecki zaangażował go do filmu psychologicznego "Skazany" o losach Ryszarda Bielczyka.

Zagrał brata głównego bohatera i trenera bokserskiego, Zygmunta Bielczyka. Jego warsztat doceniono na festiwalu w San Sebastian. Przyznano mu nagrodę dla najlepszego aktora, choć nominowany był również Gregory Peck, znany z kinowych hitów "Zabić drozda", "Rzymskie wakacje" i "Omen" (bezpośredni konkurent "Skazanego").

Zdzisław Kozień w filmie "Skazany / Gregory Pick w filmie "Omen"
Zdzisław Kozień w filmie "Skazany / Gregory Pick w filmie "Omen" © fragm. "Skazany" i "Omen", YouTube

Grał Zubka w "07 zgłoś się". Sława nie uderzyła mu do głowy

Największą popularność Zdzisław Kozień zdobył jako porucznik Antoni Zubek w "07 zgłoś się". Sukces i sława go nie zmieniły. Opisywał się jako "normalny człowiek, który nie ma kompleksów i syfonu w głowie".

Zdzisław Kozień jako Antoni Zubek w "07 zgłoś się"
Zdzisław Kozień jako Antoni Zubek w "07 zgłoś się" © fragm. "07 zgłoś się", TVP VOD
Aktorstwo zostawiam w garderobie, nigdy nie gram na ulicy. Wiem, że z aktorami pod tym względem bywa rozmaicie. Mnie na tym nie przyłapiecie. Dlatego że taki po prostu jestem — mówił w "Nowinach".
Grób Zdzisława Kozienia oraz jego zdjęcie nagrobne
Grób Zdzisława Kozienia oraz jego zdjęcie nagrobne © Lowdown, CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons

Zmarł w wieku 73 lat, 25 marca 1998 roku z powodu choroby nowotworowej. Borykał się też z cukrzycą, przez którą amputowano mu nogę. Grób artysty znajduje się na Cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie.

Wybrane dla Ciebie
40-letnia córka Doroty Kolak też jest aktorką. Tak razem wyglądają
40-letnia córka Doroty Kolak też jest aktorką. Tak razem wyglądają
Producent Dariusz Kowszewicz w ciężkim stanie. "Jest w śpiączce"
Producent Dariusz Kowszewicz w ciężkim stanie. "Jest w śpiączce"
Ralph Kaminski uważa, że artyści nie mają łatwo. "Płacę cenę za wrażliwość"
Ralph Kaminski uważa, że artyści nie mają łatwo. "Płacę cenę za wrażliwość"
Kożuchowska stanęła obok Olejnik. Razem wykrzyczały jedno zdanie
Kożuchowska stanęła obok Olejnik. Razem wykrzyczały jedno zdanie
Tak w środku wygląda dom Andrzeja z Plutycz. Łazienkę ma od niedawna
Tak w środku wygląda dom Andrzeja z Plutycz. Łazienkę ma od niedawna
Ma dość plotek o dziecku. Anna z "Rolnika" apeluje: "Nie wierzcie"
Ma dość plotek o dziecku. Anna z "Rolnika" apeluje: "Nie wierzcie"
"Nauczyciele mnie nienawidzili". Dominika Rybak z "Królowej" była wyśmiewana
"Nauczyciele mnie nienawidzili". Dominika Rybak z "Królowej" była wyśmiewana
Nie żyje malarz Robert Maciejuk. Gotował kiedyś dla Kory
Nie żyje malarz Robert Maciejuk. Gotował kiedyś dla Kory
Nie żyje Aleksandra Kurczab-Pomianowska. Aktorka zmarła w Rzymie
Nie żyje Aleksandra Kurczab-Pomianowska. Aktorka zmarła w Rzymie
Tragiczna śmierć tenora. Żona w rozpaczy: "Zaatakowany przez wielkiego tira"
Tragiczna śmierć tenora. Żona w rozpaczy: "Zaatakowany przez wielkiego tira"
Filip Łobodziński o agresywnym sąsiedzie. Groził wysadzeniem kamienicy
Filip Łobodziński o agresywnym sąsiedzie. Groził wysadzeniem kamienicy
ZUS wyliczył Wiśniewskiemu emeryturę. Nie da się za to wyżyć
ZUS wyliczył Wiśniewskiemu emeryturę. Nie da się za to wyżyć